No name

Οι ηλεκτροφόρες περιφράξεις μειώνουν τις ζημιές στα μελίσσια, εξαλείποντας έτσι μια από τις κύριες αιτίες σύγκρουσης αρκούδας και παραγωγών. (Φωτο: ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ)

Σκοπός της δράσης αυτής είναι να επιβεβαιώσει την παρουσία και να εξακριβώσει τη δυναμική του πληθυσμού της Καφέ Αρκούδας, να αυξήση την έκταση της περιοχής εμφάνισής της και να ελαχιστοποιήσει τις συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις με τους τοπικούς κτηνοτρόφους, αγρότες και μελισσοκόμους.

Αυτό θα επιτευχθεί με την εφαρμογή  νέων δασονομικών πρακτικών που στοχεύουν στη διατήρηση προστατευμένων φυσικών διαδρόμων για τα είδη, με τη διατήρηση και τον εμπλουτισμό των τροφικών πηγών (αυτοφυή οπωροφόρα δέντρα), με μια εκτεταμένη εκστρατεία για την εκπαίδευση των τοπικών πραγωγών (κυρίως κτηνοτρόφων και μελισσοκόμων, αλλά και υλοτόμων και κυνηγών) ώστε να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με την αξία της άγριας ζωής, καθώς και με την παροχή, δωρεάν, ηλεκτροφόρων περιφράξεων σε μελισσοκόμους και κουτάβια ελληνικού ποιμενικού σκύλου σε κτηνοτρόφους. Η δράση θα ξεκινήσει κατά τη διάρκεια του δεύτερου έτους του έργου. Οι περιοχές που θα υλοποιηθεί η δράση  δεν μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια, αφού θα καθοριστούν από τα αποτελέσματα της δράσης Α.10. Προστασία και εμπλουτισμός των οπωροφόρων δέντρων θα γίνει εντός των ορίων των περιοχών με κωδικούς GR2440004 και GR2440006.

Θα υπάρξουν τρεις άξονες παρεμβάσεων για την προστασία του είδους, ανάλογα με τις προδιαγραφές που θα προβλέπονται από την δράση Α.10:
1. Διατήρηση και εμπλουτισμός των τροφικών πηγών.
2. Εκστρατεία εκπαίδευσης και ενημέρωσης (δράση Ε.1).
3. Ελαχιστοποίηση των ζημιών στο αγροτικό και κτηνοτροφικό κεφάλαιο.

Η διατήρηση των τροφικών πηγών  μπορεί να επιτευχθεί μέσω της προστασίας των άγριων οπωροφόρων δένδρων που είναι σημαντικά για τις αρκούδες όταν αναζητούν τροφή, μετά από λεπτομερή χαρτογράφηση. Εμπλουτισμός μπορεί να επιτευχθεί με τη φύτευση επιπλέον δέντρων σε περιοχές που θα καθοριστούνι από τη μελέτη. Στη συνέχεια, θα χρειαστεί πότισμα και προστασία τους για 2-3 χρόνια.

Η εκστρατεία για την εκπαίδευση θα περιλαμβάνει την παραγωγή ενός φυλλαδίου και αφίσας, καθώς και τρία εκπαιδευτικά σεμινάρια για τα τοπικά ενδιαφερόμενα μέρη.

Ο καλύτερος τρόπος για να ελαχιστοποιηθούν οι ζημιές στην αγροτική παραγωγή από αρκούδες είναι να αποτραπούν. Μια αποτελεσματική μέθοδος για την πρόληψη ζημιών που προκαλούν οι αρκούδες  σε μελίσσια, και ως εκ τούτου για τη μείωση των συγκρούσεων μεταξύ  ανθρώπου και άγριας ​​ζωής, είναι η τοποθέτηση ηλεκτροφόρων περιφράξεων για την προστασία των μελισσιών. Η περίφραξη αποτελείται από ένα δίκτυο παράλληλων συρμάτων, όλων ενεργών, υποστηριζόμενων σε μεταλλικούς ή ξύλινους πασσάλους και συνδεδεμένων με έναν αυτόματο τροφοδότη με αυτόματο έλεγχο τάσης. Η πηγή ενέργειας μπορεί να είναι ένας ηλιακός συλλέκτης ή μια μπαταρία αυτοκινήτου/τρακτέρ. Όταν η αρκούδα αγγίξει τα σύρματα δέχεται ένα ηλεκτρικό σοκ που την απωθεί χωρίς να προκαλέσει ζημιά στο μελισσοκομείο. Η αποτελεσματικότητα της ηλεκτρικής περίφραξηςτεσσάρων συρμάτων έχει αποδειχθεί ικανοποιητική.

Οι ποιμενικοί σκύλοι χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για την προστασία των κοπαδιών από μεγάλα σαρκοφάγα, όπως οι αρκούδες και οι λύκοι. Στη χώρα μας, οι  Ελληνικοί Ποιμενικοί προστατεύουν τα ζώα στις ορεινές περιοχές εδώ και αιώνες, και αποτελούν μέρος της φυσικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς.  Η φυλή αυτή έχει προσαρμοστεί με αξιοθαύμαστο τρόπο στις  συνθήκες των ελληνικών βουνών και είναι η καλύτερη μέθοδος για την πρόληψη ζημιών στο ζωικό κεφάλαιο από άγρια ​​ζώα.

Οι παραπάνω δράσεις θα διεξαχθούν κατά τη διάρκεια του τρίτου και τέταρτου έτους του έργου στα δάση της Οίτης και του Καλλιδρόμου, και θα  επαναξιολογούνται και τροποποιούνται σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρακολούθησης.

beneficiary responsible for implementation: 
Ενδεικτικά σημεία υλοποίησης της δράσης C.9
 Αιγωλιός σε τεχνητή φωλιά, από ένα παρόμοιο έργο στη Φινλανδία. (Φωτο: Νίκος Πέτρου)

Σκοπός της δράσης αυτής είναι η αύξηση του πληθυσμού και η επέκταση της περιοχής εμφάνισης των ειδών της ορνιθοπανίδας Alectoris graeca, Dryocopus martius, Dendrocopos leucotos, Picus canus και Aegolius funerus. Αυτό θα επιτευχθεί με την τοποθέτηση τεχνητών φωλιών για τους δρυοκολάπτες και τον Αιγωλιό, με την εφαρμογή νέων δασονομικών πρακτικών με στόχο τη διατήρηση χώρων φωλιάσματος και τροφοληψίας, καθώς και των τροφικών πόρων για το είδος Alectoris graeca. Η δράση θα ξεκινήσει κατά τη διάρκεια του δεύτερου έτους υλοποίησης του έργου.

Θα υπάρξουν δύο άξονες  παρέμβασης για τη διατήρηση, ανάλογα με τις προδιαγραφές που προβλέπονται από τη δράση A.9:

  1. Η διατήρηση των φυσικών θέσεων φωλιάσματος και ο εμπλουτισμός τους με τη χρήση τεχνητών φωλιών για τα τρία είδη δρυοκολαπτών και τον Αιγωλιό.
  2. Η διατήρηση των τροφικών πόρων  για τα τρία είδη δρυοκολαπτών, η διατήρηση ανοικτών περιοχών κυνηγιού για τον Αιγωλιό, καθώς και τη διαχείριση των ενδιαιτημάτων για την Πετροπέρδικα.

Διατήρηση των θέσεων φωλιάσματος μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από την προστασία των μεγαλύτερων σε ηλικία δέντρων, επειδή και τα τρία είδη δρυοκολαπτών απαιτούν αρκετά μεγάλη διάμετρο δένδρων για να φτιάξουν τις φωλιές τους. Ο Αιγωλιός χρειάζεται φυσικές κοιλότητες, που βρίσκονται συνήθως σε μεγάλης ηλικάις δέντρα, ή  εγκαταλελειμμένες φωλιές Μαύρου Δρυοκολάπτη, οι οποίες έχουν επαρκές μέγεθος. Ώριμα δένδρα, κατάλληλα για φωλιές, θα εντοπιστούν και θα σημανθούν για να αποφευχθεί η μελλοντική κοπή τους. Δασικές συστάδες που συνορεύουν με ρέματα και χείμαρρους είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τους δρυοκολάπτες, μια και εκεί εμφανίζονται συχνά φυλλοβόλα δένδρα σε μίξη με Abies cephalonica. Οι τεχνητές φωλιές θα τοποθετηθούν στις περιοχές που θα προταθούν από τη μελέτη, πριν από την έναρξη της περιόδου αναπαραγωγής κατά το τρίτο έτος του προγράμματος, αυξάνοντας έτσι τις διαθέσιμες θέσεις φωλεοποίησης.

Η διατήρηση των τροφικών πηγών θα επιτευχθεί μέσω της διατήρησης των αιωνόβιων δέντρων, καθώς και των ιστάμενων και πεσμένων νεκρών δένδρων στο δάσος, για τα τρία είδη δρυοκολαπτών που τρέφονται με ξυλοφάγα έντομα, και μέσω της συντήρησης ή/και της δημιουργίας των κατάλληλων ανοικτών χώρων και ξέφωτων για τον Αιγωλιό.

Η διαχείριση και διατήρηση των βιότοπων της Πετροπέρδικας θα επικεντρωθεί κυρίως στη διαφύλαξη και-όπου είναι απαραίτητο- την αναβάθμιση των υδάτινων πόρων κατά τη διάρκεια της περιόδου αναπαραγωγής. Θα διεξαχθεί επίσης συντήρηση επιλεγμένων λιβαδικών περιοχών ως βέλτιστο ενδιαίτημα τροφοληψίας για το είδος. Οι παραπάνω ενέργειες θα ξεκινήσουν μετά από μία ή δύο περιόδους αναπαραγωγής και υλοποίησης της δράσης Α.9, στο δεύτερο ή στο τρίτο έτος του έργου, και θα διαρκέσουν τρία χρόνια.

Οι θέσεις της δράσης C.8 δεν μπορoύν να προβλεφθούν με ακρίβεια, δεδομένου ότι θα καθοριδτούν από τα αποτελέσματα της δράσης Α.9. Παρ΄ όλα αυτά, όλες οι ενέργειες της δράσης C.8 θα γίνου εντός των ορίων της περιοχής με κωδικό GR2440007. Η μεθοδολογία της εφαρμογής θα επαναξιολογείται και θα τροποποιείται σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρακολούθησης (δράση D.3).

Ενδεικτικά σημεία εφαρμογής της δράσης C.8
Κώνοι του Juniperus foetidissima. (Φωτο: Κώστας Βιδάκης)

Η δράση αυτή περιλαμβάνει τη δημιουργία και τη λειτουργία μιας τράπεζας σπόρων των βασικών ειδών των οικοτόπων-στόχων του έργου, με σκοπό τον πολλαπλασιασμό τους για την αποκατάσταση των οικοτόπων. Η δράση θα ξεκινήσει στο πρώτο έτος του έργου.

Η συγκέντρωση  γενετικού υλικού θα αφορά όλα τα τυπικά είδη των οικοτόπων-στόχων στα εποχικά λιμνία (3170*), στις ορεινές χορτολιβαδικές εκτάσεις (6210* και 6230*), στα δάση Juniperus foetidissima  (9560*), και στα δάση Pinus nigra (9530*):

Η συλλογή αναπαραγωγικού υλικού από όλους τους οικότοπους, εκτός από το 9530*, θα  καθοριστεί από τις δράσεις A.3, Α.5, και Α.7. Για τον οικότοπο 9530 *, θα συλλεγούν σπόροι από Pinus nigra . Η συλλογή θα γίνει την κατάλληλη εποχή για κάθε είδος φυτού, και θα επαναλαμβάνεται για τουλάχιστον 3-4 χρόνια για την αναπλήρωση φυτών στις θέσεις του έργου αποκατάστασης (δράσεις C.2, C.4, και C.5), αλλά και επειδή, σε μερικά είδη, η ετήσια παραγωγή σπόρων είναι περιστασιακά μηδενική ή μειωμένη.

Η συλλογή θα ξεκινήσει κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους του έργου με τρία σπάνια  φυτά, χαρακτηριστικά είδη των εποχικών λιμνίων, τα Veronica oetaea*, Myosurus minimus και Ranunculus lateriflorus. Οι σπόροι όλων των ειδών θα συλλέγονται από περισσότερους του ενός τοπικούς πληθυσμούς στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στο Όρος Καλλίδρομο, ώστε να συγκεντρωθούν παρτίδες σπόρων με μέγιστη γενετική ποικιλομορφία η οποία θα παρέχει φυτά προσαρμοσμένα στις τοπικές συνθήκες.

Η συλλογή θα γίνει είτε με το χέρι, για τους περισσότερους θάμνους και πόες, ή με τηλεσκοπική ψαλίδα για ψηλά ή απρόσιτα τμήματα ή, όπου αυτό είναι δυνατό και ενδεδειγμένο, με βενζινοκίνητους αναρροφητήρες ή χορτοκοπτικές μηχανές. Το γενετικό υλικό θα υποβάλλεται σε κατάλληλη επεξεργασία και θα αποθηκεύεται ή θα καλλιεργείται σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα.

Ο καθαρισμός σπόρων, ο διαχωρισμός και η διαλογή θα γίνει με το χέρι στην τράπεζα σπόρων του ΕΚΠΑ ή στις εγκαταστάσεις του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ανάλογα με τις ανάγκες. Σπόροι όλων των ειδών θα αποθηκεύονται στη τράπεζα σπόρων του ΕΚΠΑ ενώ άλλοι κλώνοι θα αποθηκευτούν στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους στην Αθήνα. Δοκιμές βλάστησης για την παραγωγή των σποροφύτων, εφόσον αυτό απαιτείται για αδρανείς σπόρους, θα γίνεται στις εγκαταστάσεις του ΕΚΠΑ. Η καλλιέργεια φυτών που θα χρησιμοποιηθεί για την αποκατάσταση (δράσεις C.4 και C.5) θα γίνει στις εγκαταστάσεις του " Βοτανικού Κήπου Διομήδους. Πριν από τη φύτευση στις θέσεις αποκατάστασης. τα νεαρά φυτά θα μεταφερθούν στο Βοτανικό Κήπο του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Οίτης για να εγκλιματιστούν στις τοπικές συνθήκες.

Υποσημείωση: Οι δράσεις C.2 και C.7 δεν συμπίπτουν μεταξύ τους όσον αφορά την επανεισαγωγή της Veronica oetaea*. Η δράση C.7 περιλαμβάνει τη συλλογή και την αποθήκευση σπόρων, καθώς και τη δοκιμή βλάστησης των σπόρων για την απόκτηση πληροφοριών σχετικά με τις βέλτιστες συνθήκες φύτρωσης και τον χρονο βλάστησης. Η δράση C.2 περιλαμβάνει σπορά των συγκεντρωμένων σπόρων στις θέσεις αποκατάστασης  με τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα που υποδεικνύεται από τις δράσεις Α.4 και C.7.

Στο Καλλίδρομο κάηκε μια μεγάλη έκταση πάνω από το οροπέδιο της Νευρόπολης. (Φωτο: Γιώργος Πολίτης)

Η δράση περιλαμβάνει την ενίσχυση των υποδομών πυροπροστασίας στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στο Όρος Καλλίδρομο. Το σχέδιο θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές της δράσης Α.8 και θα ξεκινήσει κατά το δεύτερο έτος υλοποίησης του έργου.

Τα προτεινόμενα μέτρα είναι:

  1. Κατασκευή ενός πυροφυλάκιου στη θέση Πλακωτό στον Εθνικό Δρυμό Οίτης για τον έλεγχο της βορειοανατολικής πλευράς του βουνού και ενός πυροφυλάκιου στο Καλλίδρομο, στην κορυφή Γκιόζα.
  2. Κατασκευή μιας ή δύο τεχνητών δεξαμενών αποθήκευσης νερού κοντά σε πηγές, στην περιοχή της Νεβρόπολης και στην εκκλησία της Παναγίας πάνω από το χωριό Ανάβρα στο Καλλίδρομο. Οι τεχνητές δεξαμενές θα δημιουργηθούν από την εκσκαφή μικρών λεκανών και θα έχουν συνολική χωρητικότητα περίπου 1.000 m3 και συνολική εκτιμώμενη επιφάνεια περίπου 300 m2. Οι δεξαμενές θα είναι ανοικτές και θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από τα πυροσβεστικά ελικόπτερα για εφοδιασμό νερού.
beneficiary responsible for implementation: 
Συλλογή σπόρων κυπαρισσιού για την παραγωγή φυταρίων που θα μπολιαστούν με έμβολα Juniperus foetidissima. (Φωτο: Γιώργος Μάντακας)

Πρόκειται για μια πιλοτική δράση αποκατάστασης, με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης διατήρησης και την αύξηση της έκτασης του οικότοπου με δάση  Juniperus foetidissima (9560 *) στον Εθνικό Δρυμό Οίτης. Αυτή θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές της δράσης Α.7 και θα ξεκινήσει στο δεύτερο έτος του προγράμματος.

Η ενίσχυση του πληθυσμού του  Juniperus foetidissima θα πραγματοποιηθεί στα 9 εκτάρια του οικότοπου 9560* που ήδη υπάρχουν. Στην περιοχή αυτή, η βελτίωση της κατάστασης διατήρησης θα γίνει με παρεμβάσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της ιακνότητας αναγέννησης του Juniperus foetidissima (π.χ., προστασία των σπορόφυτων και δενδρυλλίων, καθώς και αποκατάσταση ευνοϊκής αναλογίας των δύο φύλων).

Η αύξηση της έκτασης του οικοτόπου θα περιλαμβάνει την εγκατάσταση του οικότοπου 9560* σε 2 νέες θέσεις, όπου δεν υπάρχει, με τη φύτευση του Juniperus foetidissima και άλλων τυπικών ειδών. Οι θέσεις αυτές είναι στην Κορυφή Γρεβενό σε μια έκταση  20-25 εκταρίων, και στην κορυφή Αλύκαινα σε μια έκταση περίπου 20 εκταρίων. Αυτές οι δύο θέσεις καλύπτονται σήμερα από ερεικώνες και έχουν  κατάλληλες συνθήκες για την αποκατάσταση του βιότοπου 9560*, όμως η τελική επιλογή των περιοχών αποκατάστασης θα καθοριστεί από τη δράση Α.7.

Νέα φυτά Juniperus foetidissima θα παραχθούν στα φυτώρια του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ξεκινώντας από το πρώτο έτος του προγράμματος. Η παραγωγή νέων φυτών θα γίνει με τον εμβολιασμό μοσχευμάτων Juniperus foetidissima από δέντρα μεγάλου υψομέτρου της Οίτης  σε κυπαρίσσια (Cupressus sempervirens) από την Κρήτη (όπου υπάρχουν αυτοφυή άγρια ​​κυπαρίσσια σε μεγάλο υψόμετρο ) και θα συνεχιστεί σε όλη τη διάρκεια του έργου. Το φύλο των μοσχευμάτων θα επιλέγεται  ώστε να εξασφαλιστεί η αναγκαία ισορροπία αρσενικών-θηλυκών, όπως καθορίζεται από την δράση Α.7. Κατά το πρώτο έτος του έργου, θα συλλεγούν σπόροι κυπαρισσιού και θα παραχθούν φυτάρια. Οι εμβολιασμοί θα γίνουν το δεύτερο έτος και τα εμβολιασμένα φυτά θα αναπτυχθούν στο φυτώριο. Κατά το τρίτο έτος τα νεαρά Juniperus foetidissima θα είναι έτοιμα για μεταφύτευση στην περιοχή του έργου. Πριν  τη μεταφύτευση, τα δενδρύλλια θα μεταφερθούν στο Βοτανικό Κήπο του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Οίτης για  εξάμηνο εγκλιματισμό στις τοπικές συνθήκες.

Στη συνέχεια, περίπου 2.000 δενδρύλλια Juniperus foetidissima θα μεταφυτευτούν στο Γρέβενο και περίπου 1.000 δενδρύλλια θα μεταφυτευτούν στην Αλύκαινα. Η αποκατάσταση θα περιλαμβάνει επίσης τη μεταφύτευση και άλλων ειδών (π.χ. Daphne  oleoides, Crataegus orientalis) η επιλογή και η ποσότητα των οποίων θα καθοριστεί από την δράση Α.7.

Η μεταφύτευση θα γίνει με το χέρι, σε λάκκους διαστάσεων από 0.40x0.40x0.40 m3 ως 0.50x0.50x0.50 m3, κατασκευασμένους είτε με μηχανικά μέσα ή με το χέρι, ανάλογα με την κλίση (οι διαστάσεις ίσως να μεταβληθούν, όπως θα οριστεί από την δράση Α.7) . Η διάταξη για τη φύτευση θα είναι σύμφωνα με τις προδιαγραφές της δράσης Α.7. Η άρδευση δεν είναι αναγκαία, διότι η ξηρή περίοδος σε αυτές τις περιοχές είναι μικρή (λιγότερο από δύο μήνες), και ένα μείγμα εδάφους και διογκωμένου περλίτη θα εξασφαλίσει επαρκή υγρασία για τα νεαρά φυτά. Οι λάκκοι φύτευσης θα καλυφθούν με ένα ειδικό πλαστικό κάλυμμα, προκειμένου να αποτραπεί η ανάπτυξη ανταγωνιστικής βλάστησης και για να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες υγρασίας στο έδαφος. Αναμόρφωση των λάκκων φύτευσης για τη βελτίωση  κατακράτησης  νερού, αν είναι απαραίτητο, και αντικατάσταση των φυτών που μπορεί να έχουν αποτύχει, θα γίνει το φθινόπωρο του δεύτερου έτους μετά τη μεταφύτευση. Στη συνέχεια, αναπλήρωση των φυτειών θα γίνεται σε ετήσια βάση, ανάλογα με τις ανάγκες.

Θα γίνει λεπτομερής καταγραφή της όλης διαδικασίας και τα αποτελέσματα θα παρακολουθούνται από την δράση   D.3.

Η δράση C.5 περιλαμβάνει:

  1. Ενίσχυση του πληθυσμού του είδους Juniperus foetidissima στα ήδη υπάρχοντα 9 εκτάρια του οικότοπου 9560*.
  2. Επανεισαγωγή του Juniperus foetidissima σε 40-45 εκτάρια νεοσύστατων οικοτόπων 9560* σε 2 περιοχές όπου δεν υπάρχει σήμερα αυτός ο οικότοπος.

Σημειώνεται ότι η δράση C.5 δεν προτίθεται να επαενισαγάγει ένα απειλούμενο είδος, αλλά ένα απειλούμενο οικότοπο, τα δάση με Juniperus foetidissima . Είναι αλήθεια ότι αυτό περιλαμβάνει την ενίσχυση και την εκ νέου εισαγωγή του πληθυσμού του Juniperus foetidissima που είναι το χαρακτηριστικό είδος του οικοτόπου, αλλά η όλη ιδέα είναι διαφορετική και οι κατευθυντήριες γραμμές δεν ισχύουν αυστηρά σε αυτή την περίπτωση. Παρ΄ όλα αυτά, οι προϋποθέσεις για την εκ νέου εισαγωγή (όπως αναφέρεται στις προδιαγραφές του Προγράμματος LIFE+) πληρούνται, διότι:

  1. Οι θέσεις που επιλέγονται είναι μέσα στην ιστορική περιοχή εξάπλωσης τόσο του Juniperus foetidissima όσο και του τύπου οικοτόπου, και έχουν τις κατάλληλες αβιοτικές συνθήκες (υψόμετρο, έδαφος,  κλίμα).
  2. Η αιτιολόγηση της επανεισαγωγής, καθώς και το θέμα των απειλών δικαιλογούνται λεπτομερώς. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι γνωστές απειλές, φωτιά και ανεπαρκή αναγέννηση, αντιμετωπίζονται από το έργο. Πιστεύουμε ότι τα παραπάνω εγγυώνται λογικά υψηλές πιθανότητες επιτυχίας (οι κύριες δυσκολίες αφορούν τον πολλαπλασιασμό του είδους).
  3. Η δράση δεν συμπεριλαμβάνει την αφαίρεση ή την μεταφορά ήδη υπαρχόντων ατόμων, αφού θα γίνει αναπαραγωγή και διάδοση του είδους ex situ, με χρήση γενετικού υλικού από τον τοπικό πληθυσμό.
Η εποχική λίμνη στη Νεβρόπολη του Καλλιδρόμου. (Φωτο:. Γιώργος Πολίτης)

Η δράση αυτή περιλαμβάνει την εφαρμογή διαχειριστικών παρεμβάσεων με στόχο τη διατήρηση και προστασία των εποχικών λιμνίων (3170*).

Η δράση θα ξεκινήσει κατά το τρίτο έτος του έργου και περιλαμβάνει τις ακόλουθες υποδράσεις:

  1. Έλεγχο της διάβρωσης στα δύο εποχικά λιμνία στη θέση Γρέβενο στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στην Νεβρόπολη στο Όρος Καλλίδρομο. Η υλοποίηση της παρέμβασης θα γίνει σύμφωνα με τις προδιαγραφές της δράσης Α.8, σε μια έκταση περίπου 0,5 εκταρίων στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και περίπου 3,5 εκταρίων στο Όρος Καλλίδρομο. Στις απότομες πλαγιές θα δημιουργηθούν αναβαθμίδες με την τοποθέτηση κορμών δέντρων. Αυτό θα μειώσει την ταχύτητα απορροής και θα ευνοήσει τη δημιουργία ξυλώδους βλάστησης.
  2. Αποκατάσταση του τροποποιημένου υδρολογικού συστήματος του εποχικού λιμνίου στις Λειβαδιές της Οίτης. Η βρύση που έχει κατασκευαστεί για σκοπούς αναψυχής νοτιοανατολικά της λίμνης έχει προκαλέσει μόνιμη κατάκλυση με νερό  σε μια συγκεκριμένη έκταση δίπλα στο λιμνίο. Η στρόφιγγα θα  αφαιρεθεί και η ροή του νερού θα ρυθμιστεί έτσι ώστε να αποκατασταθεί ευνοϊκό υδρολογικό σύστημα, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της δράσης Α.8.
  3. Πιλοτική αποκατάσταση των βιοτικών κοινοτήτων των εποχικών λιμνίων στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στο Όρος Καλλίδρομο. Αυτή η υποδράση θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές της δράσης Α.3. Ο ευτροφισμός (που παρατηρήθηκε στα λιμνία της Νεβρόπολης και ανατολικά της Νεβρόπολης στο Καλλίδρομο) και η υποβάθμιση της χλωριδικής σύνθεσης των εποχικών λιμνίων μπορεί να είναι αποτέλεσμα της συσσώρευσης απορριμμάτων και/ή των διαταραγμένων αλληλεπιδράσεων μεταξύ των βιοτικών κοινοτήτων που οφείλονται σε διάφορους παράγοντες (π.χ. επιχωμάτωση, καταπάτηση, επέκταση θάμνων, υπερβόσκηση ή έλλειψη βόσκησης, άλλη έμμεση τροποποίηση του υδατικού συστήματος). Τα περισσότερα από αυτά τα προβλήματα αντιμετωπίζονται με τις υποδράσεις 1 και 2 της παρούσας δράσης, αλλά και με τις δράσεις C.1 και C.3. Αυτή η υποδράση θα ασχοληθεί με τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στην δράση Α.3, και προκαλούνται από τον ανταγωνισμό (π.χ. από κόψιμο ή ξερίζωμα μεγάλων ελόφυτων) ή τη θήρευση (εξάλειψη των θηρευτών). Επίσης, αυτή η υποδράση περιλαμβάνει την αποκατάσταση των πληθυσμών ειδών που είναι χαρακτηριστικά του οικοτόπου 3170 * (π.χ., Myosurus minimus). Η αποκατάσταση θα λάβει χώρα στα εποχικά λιμνία της Νεβρόπολης και ανατολικά της Νεβρόπολης, καθώς και σε οποιαδήποτε άλλο λιμνίο, όπου αυτό ενδείκνυται, σύμφωνα με τη δράση Α.3. Στα εποχικά λιμνία της Νεβρόπολης, στη Λούκα και βόρεια της Τράπεζας, η αποκατάσταση της χλωριδικής σύνθεσης θα πραγματοποιηθεί σε συνδυασμό με την πιλοτική εγκατάσταση της Veronica oetaea * (δράση C.2). Το φυτικό υλικό για την αποκατάσταση θα προέλθει από τη δράση C.7.
beneficiary responsible for implementation: 
Η έλλειψη βόσκησης επιτρέπει την επέκταση θάμνων Juniperus nana στα λιβάδια της Οίτης. (Φωτο: Νίκος Πέτρου)

Σκοπός της δράσης αυτής είναι η αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και της λειτουργίας των οικοσυστημάτων των ορεινών βοσκοτόπων (6210 *, 6230 *) και των εποχικών λιμνίων (3170 *) με παρεμβάσεις διαχείρισης που εφαρμόζονταν παραδοσιακά σε αυτούς τους βιότοπους, δηλαδή με την βόσκηση και τον καθαρισμό των θάμνων.

Πρόκειται για μια πιλοτική δράση, κατά την οποία θα εφαρμοστούν διάφορα συστήματα διαχείρισης για 3-4 συνεχόμενα έτη, προκειμένου να καθοριστούν εκείνα που ευνοούν τους οικότοπους στόχους του έργου. Το γενικό σχέδιο για τα συστήματα διαχείρισης που πρέπει να εφαρμόζονται περιγράφεται παρακάτω, αλλά ο λεπτομερής σχεδιασμός θα γίνει σύμφωνα με τις προδιαγραφές της δράσης Α.6. Οι περιοχής υλοποίησης της δράσης C.3 δεν μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια, δεδομένου ότι θα καθοριστούν από τα αποτελέσματα των δράσεων Α.1 και Α6. Παρ΄ όλα αυτά, όλα τα στάδια της εν λόγω δράσης θα γίνουν εντός των ορίων των περιοχών του δικτύου Natura 2000 με κωδικούς GR2440004 και GR2440006.

Ορεινά λιβάδια (6210*, 6230*):

  1. Σε κάθε μία από τις δύο περιοχές Natura 2000 στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στο Καλλίδρομο, θα επιλεγούν τρεις περιοχές παρέμβασης, έκτασης 10-40 εκταρίων, έτσι ώστε να αντιπροσωπεύονται τρία  καθεστώτα βόσκησης (όπως καθορίζεται από την δράση Α.6). Στο πρώτο η παρουσία ζώων θα αντιστοιχεί σε μέτρια βόσκηση (στο επίπεδο της βοσκοϊκανότητας), στο δεύτερο σε έντονη βόσκηση (διπλάσια από το επίπεδο της βοσκοϊκανότητας) ενώ στο τρίτο δεν θα υπάρχει βόσκηση (καθεστώς ελέγχου). Η έντονη βόσκηση, δηλαδή εκείνη που υπερβαίνει τη βοσκοϊκανότητα, δεν είναι ταυτόσημη με την υπερβόσκηση. Η υπερβόσκηση αναφέρεται στη συνεχή έντονη βόσκηση που ξεπερνά την ικανότητα αποκατάστασης της φυτοκοινωνίας. Η έντονη βόσκηση ευνοεί ορισμένα είδη (π.χ. ετήσια ψυχανθή και είδη της ορνιθοπανίδας που τρέφονται με καρπούς). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι αυτά είναι αμφιλεγόμενα θέματα, τόσο στην επιστημονική κοινότητα όσο και στους διαχειριστές της γης. Η πρόθεση της προτεινόμενης αντιμετώπισης είναι να βρεθεί το καλύτερο καθεστώς για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας των βοσκοτόπων, χωρίς προκαταλήψεις για το τι είναι «καλό» ή «κακό». Εάν ήταν γνωστό εκ των προτέρων ότι η έντονη βόσκηση είναι κακή και η απουσία βόσκησης είναι μη ευνοϊκή για τους βιότοπους προτεραιότητας, θα καθοριζόταν μέτρια βόσκηση και δεν θα ήταν απαραίτητες δοκιμές αποκατάστασης.
  2. Έλεγχος των γαϊδουράγκαθων και της περίσσειας της βιομάζας (συμπεριλαμβανομένων των σκληρών αγρωστωδών) με μηχανική μέθοδο (χορτοκοπτικό) θα εφαρμοστεί περίπου στη μισή έκταση των περιοχών παρέμβασης. Κοπή χόρτων απαιτείται ετησίως, και αναμένεται να γίνει 3 φορές κατά τη διάρκεια του έργου, σε επιφάνεια συνολικής έκτασης 80 εκταρίων στις δύο περιοχές του έργου.
  3. Αντιμετώπιση της επέκτασης των θάμνων (κυρίως Juniperus nana) με κόψιμο ή κάψιμο θα πρέπει να εφαρμόζεται όποτε είναι ανάγκη (επέκταση θάμνων παρατηρείται γενικά περίπου στο ένα τέταρτο της περιοχής που καλύπτεται από λιβάδια). Ο καθαρισμός των θάμνων γενικά χρειάζεται κάθε 3 χρόνια, και αναμένεται να γίνει μια φορά κατά τη διάρκεια του έργου, σε συνολική έκταση 40 εκταρίων και στις δύο περιοχές του έργου.
  4. Επιπλέον, 5-10 κινητοί ξύλινοι κλωβοί που καλύπτουν  έκταση 2-3 m2 και αποτρέπουν τη βόσκηση θα τοποθετηθούν παράλληλα με κάθε συνδυασμό βόσκησης/ελέγχου θάμνων.

Εποχικά λιμνία (3170*):

Περίπου το ένα τρίτο ή το ήμισυ της έκτασής κάθε ενός από τα επτά εποχικά λιμνία του Εθνικού Δρυμού Οίτης και του Καλλιδρόμου θα περιφραχτεί με μη μόνιμους μεταλλικούς στύλους και η βόσκηση θα απαγορευτεί. Αυτή η περίφραξη θα συμπληρώνει και θα συνδυάζεται με τις περιφράξεις της δράσης C.1.

Η καθημερινή δραστηριότητα των βοοειδών στο  Καλλίδρομο θα παρακολουθείται με πομπούς παρακολούθησης GPSR που θα τοποθετηθούν σε 10 ζώα. Η δραστηριότητα των κοπαδιών αιγοπροβάτων στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στο Όρος Καλλίδρομο θα παρακολουθείται σε συνεργασία με τους κτηνοτρόφους. Οι επιπτώσεις όλων των συστημάτων διαχείρισης θα  αξιολογηθούν από τις δράσεις D.1 και D.2, και, αν κριθεί απαραίτητο, θα γίνουν τροποποιήσεις. Η αξιολόγηση της συμπεριφοράς των βοοειδών στις περιοχές, σε συνδυασμό με την αξιολόγηση των επιπτώσεων της διαχείρισης θα χρησιμοποιηθεί προκειμένου να υποβληθούν προτάσεις για την μετά-LIFE μακροπρόθεσμη διαχείριση (δράσεις D.1 και D.2) και για την δημιουργία ενός  εγχειριδίου για τη βόσκηση και τη διαχείριση της ξυλώδους βλάστησης με στόχο τη διατήρηση των λιβαδικών εκτάσεων και των εποχικών λιμνίων.

Η κύρια εγγύηση για την μετά-LIFE εφαρμογή των βέλτιστων συστημάτων διαχείρισης είναι το σύνολο των ενεργειών που απευθύνονται στα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη. Επίσης, το Δασαρχείο και ο Φορέας Διαχείρισης αναμένονται να προωθήσουν την εφαρμογή των συστημάτων που θα καθοριστούν από τα αποτελέσματα του έργου.

Οι προκαταρκτικές επαφές με τους τοπικούς κτηνοτρόφους για το  Καλλίδρομο δείχνουν ότι  μερικοί από αυτούς, ιδίως οι νεότεροι, θα ήταν πρόθυμοι να συνεργαστούν. Αποδίδουν μάλιστα μεγάλη σημασία στα εξής: α) στις ισχύουσες απαγορεύσεις βόσκησης που επιβάλλονται από το Δασαρχείο, οι οποίες πιστεύουν ότι δεν δικαιολογούνται σε ορισμένους από τους βιότοπους, και β) στη δυσχερή κοινωνική και οικονομική κατάσταση των κτηνοτρόφων, σε συνδυασμό με τη γενική εγκατάλειψη και την υποβάθμιση των αγροτικών κοινοτήτων. Η διαχείριση της βόσκηση είναι ένας από τους στόχους του έργου και πιστεύουμε ότι το πρώτο σημείο μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω της Επιτροπής των Ενδιαφερομένων Μερών (δράσεις Α.11 και F.2) σε συνεργασία με το Δασαρχείο. Το δεύτερο σημείο αναμένεται να αντιμετωπιστεί από τις δράσεις C.1, Ε.1 και Ε.2.

Ενδεικτικά σημεία υλοποίησης της δράσης C.3
Veronica oetaea* (Φωτο: Γιώργος Καρέτσος)

Ο σκοπός της δράσης αυτής είναι η αύξηση του πληθυσμού και της περιοχής εμφάνισης του απειλούμενου φυτού  Veronica oetaea* με την εισαγωγή του σε νέες τοποθεσίες.

Πρόκειται για μια πιλοτική δράση, που θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές που προβλέπονται από δράση Α.4, η οποία θα γίνει το τρίτο έτος του προγράμματος. Η δράση θα υλοποιηθεί σε εποχικά λιμνία (3170 *) με ευνοϊκές συνθήκες για τα είδος εντός της παρούσας έκτασης εμφάνισης του φυτού στον Εθνικό Δρυμό Οίτης, καθώς επίσης και στην γειτονική περιοχή του Καλλιδρόμου, όπου οι περιβαλλοντολογικές συνθήκες είναι παρόμοιες με εκείνες της Οίτης. Οι προτεινόμενες θέσεις είναι τα λιμνία στη  Λούκα και βόρεια της Τράπεζας στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και στη Σουβάλα και Νεβρόπολη στο Καλλίδρομο. Η τελική επιλογή των περιοχών αποκατάστασης θα γίνει σύμφωνα με τις προδιαγραφές της δράσης Α.4.

Οι περιοχές αποκατάστασης θα είναι περιφραγμένες (Ενέργεια C.1), έτσι ώστε να αποφευχθεί η ακούσια καταστροφή των νέων φυτών. Σπόροι του φυτού θα συλλεγούν κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους του έργου (δράση C.7). Η Veronica oetaea * είναι ένα μικροσκοπικό, μονοετές φυτό, και για το λόγο αυτό η εγκατάσταση του θα γίνει με σπορά. Η συλλογή και η επεξεργασία των σπόρων θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με τη δράση C.7. Η σπορά στις περιοχές αυτές θα πραγματοποιηθεί την κατάλληλη περίοδο (σύμφωνα με τις δράσεις Α.4 και C.7) κατά τη διάρκεια του τρίτου έτους, και θα επαναληφθεί τις επόμενες χρονιές, αν αυτό κριθεί αναγκαίο. Η επιτυχία της εγκατάστασης του πληθυσμού θα παρακολουθείται σε ετήσια βάση. Η μεθοδολογία της εφαρμογής αυτής θα αξιολογηθεί και, αν κριθεί αναγκαίο, θα τροποποιείται ετησίως, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρακολούθησης. Οι λεπτομέρειες της όλης μελέτης/διαδικασίας θα καταγραφούν.

Όσον αφορά το φυτικό υλικό που θα είναι διαθέσιμο για την δράση  C.2, ο παρών συνολικός πληθυσμός  της Veronica oetaea* εκτιμάται σε περίπου 50.000-80.000 φυτά. Η αναπαραγωγική βιολογία του είδους δεν έχει μελετηθεί, έτσι αυτό επιτρέπει μόνο, λίγο ή πολύ, θεωρητικούς υπολογισμούς, βασισμένους σε απλές παρατηρήσεις. Επιπλέον, οι παρατηρήσεις αυτές εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες σε συγκεκριμένα έτη. Έτσι, τα παρακάτω είναι μόνο μια λογική, αλλά όχι τεκμηριωμένη εκτίμηση. Σύμφωνα με την επιστημονική περιγραφή της Veronica oetaea*, κάθε φυτό παράγει 1-11 σπορόκαψες που περιέχουν 40 με 60 σπόρους η κάθε μία. Ετσι, το 10% της ετήσιας παραγωγής των σπόρων, που είναι ο μέγιστος αριθμός των σπόρων που επιτρέπεται να συλλεχθούν, αναμένεται να είναι 200.000-5.280.000. Αυτό σημαίνει ότι τουλάχιστον 200.000 σπόροι θα είναι διαθέσιμοι για συλλογή ετησίως, εκτός εάν υπάρχουν πολύ υψηλές διακυμάνσεις πληθυσμού. Σε αυτή την περίπτωση, θα συλλέοξυμε τουλάχιστον 100.000 σπόρους κατά το πρώτο έτος, και θα χρησιμοποιήσουμε όχι περισσότερους από 1.000 σπόρους για δοκιμές βλάστησης. Αυτό θα αφήσει τουλάχιστον 25.000  σπόρους διαθέσιμους για σπορά σε κάθε θέση για το πρώτο έτος. Οι τελικοί αριθμοί θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα των δοκιμών βλάστησης. Ο αριθμός των σπόρων που θα συλλεχθούν και θα σπαρθούν τα επόμενα έτη θα εξαρτηθεί από την επιτυχία, αλλά και από την εμπειρία που θα αντληθεί κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους για κάθε στάδιο της διαδικασίας.

Σύμφωνα με την ορολογία της IUCN, η δράση C.2 περιλαμβάνει:

  • Επαναεισαγωγή στα εποχικά λιμνία στη θέση Λούκα και βόρεια της Τράπεζας, στην περιοχή του δικτύου Natura 2000 με κωδικό GR2440004, επειδή αυτές οι περιοχές θεωρούνται μέσα στην ιστορική  κατανομή του είδους.
  • Εισαγωγή στα εποχικά λιμνία της Σουβάλας και της Νεβρόπολης στην περιοχή του δικτύου Natura 2000 με κωδικό GR2440006, γιατί αυτά είναι έξω από την καταγεγραμμένη κατανομή του είδους, αλλά μέσα σε κατάλληλο οικότοπο και οικογεωγραφική περιοχή. Στην προκειμένη περίπτωση, παρόλο που υπάρχει κάποια υπολειπόμενη περιοχή της ιστορικής κατανομής του είδους, η περιοχή αυτή είναι εξαιρετικά μικρή (το πολύ 0,03 εκτάρια) και δεν μπορεί να αυξηθεί.

Οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για την επανεισαγωγή του  είδους αναφέρονται παρακάτω, μαζί με μια εξήγηση για το πώς η δράση C.2 συμμορφώνεται με αυτές:

  1. Είναι δικαιολογημένη και έχει υψηλή πιθανότητα επιτυχίας. Η Veronica oetaea* είναι ένα κρισίμως κινδυνεύον (CR) είδος, για το λόγο αυτό δικαιολογούνται τα μέτρα προστασίας. Τα κριτήρια για τον χαρακτηρισμό του είδους ως κρισίμως κινδυνεύον είναι: α) η περιορισμένη έκταση εμφάνισης και περιοχής κατανομής, και το ότι έχει μόνο έναν υπο-πληθυσμό σε μία τοποθεσία, σε συνδυασμό με β) τις μεγάλες ετήσιες διακυμάνσεις του μεγέθους του πληθυσμού λόγω της ετήσιας διακύμανσης των υδρολογικών συνθηκών, και γ) το γεγονός ότι ο παρών βιότοπος  απειλείται. Έτσι, είναι δικαιολογημένη η προσπάθεια για να αυξηθεί ο αριθμός των περιοχών εμφάνισής της. Η προσπάθεια έχει μεγάλη πιθανότητα επιτυχίας, διότι θα γίνει σε παρόμοιο βιότοπο ( 3170 *σε μεγάλο υψόμετρο) και το είδος αναμένεται να αναπαραχθεί εύκολα με σπόρους. Έχει επίσης υψηλή πιθανότητα επιτυχίας επειδή το κριτήριο (γ) αντιμετωπίζεται (βλ. παρακάτω).
  2. Στοχεύει περιοχές όπου τα αίτια της εξαφάνισης του είδους έχουν εξαλειφθεί. Ο οικότοπος του είδους είναι ο 3170*, ένας από τους οικοτόπους στόχους του έργου, και αναμένουμε ότι οι απειλές του θα εξαλειφθούν.
  3. Η αφαίρεση ατόμων για την επανεισαγωγή θα γίνει μόνο εφόσον δεν θα θέσει σε κίνδυνο τον ήδη υπάρχοντα πληθυσμό.
  4. Η υλοποίηση της δράσης C.2 δεν συνεπάγει την αφαίρεση  ατόμων. Θα χρησιμοποιηθούν σπόροι που θα έχουν συλλεχθεί από το φυσικό πληθυσμό (μόνο μέχρι το προβλεπόμενοόριο του 10% της ετήσιας παραγωγής σπόρων).
  5. Στοχεύει περιοχές των οποίων οι οικότοποι πληρούν τις προϋποθέσεις που είναι απαραίτητες για την επιβίωση ενός βιώσιμου πληθυσμού του είδους. Οι επιλεγμένες περιοχές-στόχοι θα έχουν τον εξειδικευμένο οικότοπο του είδους (3170 *σε μεγάλο υψόμετρο), σε παρόμοιες εδαφικές συνθήκες.
  6. Τεκμηριώνει την προϋπάρχουσα συμφωνία όλων των εμπλεκομένων φορέων. Οι αρμόδιες αρχές είναι η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, που είναι εταίρος του έργου, και ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού του Όρους Οίτη, που έχει δηλώσει την υποστήριξή του στο έργο.
  7. Στοχεύει μόνο περιοχές όπου η στάση των ντοπιων κατοίκων σχετικά με τη σχεδιαζόμενη επανεισαγωγή είναι ευνοϊκή, ή υπάρχει μια εύλογη προσδοκία ότι η τοπική αποδοχή μπορεί να επιτευχθεί κατά τη διάρκεια του έργου. Υπάρχει, πράγματι, εύλογη προσδοκία για την τοπική αποδοχή, ειδικά από την ευαισθητοποίηση του κοινού μέσα από τις δράσεις δημοσιότητας που θα υλοποιηθούν κατά τη διάρκεια του έργου.
  8. Θα επανεισαχθούνι μόνο φυτά που ανήκουν στον πλησιέστερο και πιο παρόμοιο πληθυσμό (με κριτήρια γενετικής, οικολογίας, κ.λπ.) με αυτόν που προηγουμένως υπήρχε στην περιοχή. Σήμερα υπάρχει μόνο ένας πληθυσμός της Veronica oetaea*.
  9. Περιλαμβάνει μελέτη σκοπιμότητας, ένα προκαταρκτικό στάδιο, το στάδιο της επανεισαγωγής και ένα στάδιο παρακολούθησης. Η δράση Α.4 είναι ένα προκαταρκτικό στάδιο και τα παραδοτέα της περιλαμβάνουν την εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας. Η δράση D.1  περιλαμβάνει το στάδιο  παρακολούθησης.

 

Θέσεις αναψυχής θα δημιουργηθούν σε κατάλληλα σημεία στο Καλλίδρομο. (Φωτο: Χαράλαμπος Αλιβιζάτος)

Η δράση περιλαμβάνει την εφαρμογή μέτρων διαχείρισης προκειμένου βα εμποδιστεί η πρόσβαση οχημάτων και να ελεγχθεί η πρόσβαση πεζών στους οικότοπους στόχους του έργου, και για να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις στους οικότοπους και τα είδη στόχους από τις δραστηριότητες των επισκεπτών. Οι λεπτομερείς προδιαγραφές για τις ενέργειες αυτές θα προέλθουν από τη δράση Α.8 και η εφαρμογή τους θα ξεκινήσει στο δεύτερο έτος του έργου.

Τα μέτρα διαχείρισης θα εφαρμοστούν με τις ακόλουθες υποδράσεις:

  1. Περίφραξη των εποχικών λιμνίων (3170 *). Θα κατασκευαστεί μόνιμη ανοικτή ξύλινη ή μεταλλική περίφραξη: α) σε τέσσερα λιμνία στον Εθνικό Δρυμό Οίτης (Λιβαδιές, Γρέβενο, Λούκα, βόρεια της Τράπεζας), με συνολική περίμετρο περίπου 300 μέτρων και β) σε τρία λιμνία στο Καλλίδρομο (Νεβρόπολη, ανατολικά της Νεβρόπολης, και Σουβάλα), με συνολική περίμετρο περίπου 1.600 μέτρων. Οι φράχτες θα είναι εξοπλισμένοι με ανυψούμενες μπάρες, ώστε να επιτρέπεται η είσοδος  ζώων, ανάλογα με τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση της δράσης C.3.

  2. Εγκατάσταση ξύλινων ανυψούμενων μπαρών σε στρατηγικά σημεία, ώστε να ελέγχεται η πρόσβαση οχημάτων. Θα τοποθετηθούν πέντε μπάρες στις οδικές προσβάσεις προς την περιοχή του πυρήνα του Εθνικού Δρυμού Οίτης, η οποία και περιλαμβάνει όλα τα εποχικά λιμνία (3170 *) και τα περισσότερα από τα ορεινά λιβάδια (6230 *). Πέντε μπάρες θα τοποθετηθούν στις οδικές προσβάσεις προς την κεντρική περιοχή του Καλλιδρόμου, η οποία περιλαμβάνει όλα τα εποχικά λιμνία (3170 *) και τα περισσότερα από τα ορεινά λιβάδια (6210 *).

  3. Δημιουργία χώρων στάθμευσης.

  4. Τοποθέτηση πινακίδων με πληροφορίες για το έργο, τις περιοχές Natura 2000, καθώς και για τους οικότοπους και τα είδη στόχους,  στις θέσεις των μπαρών και στους χώρους στάθμευσης, καθώς και δίπλα στις περιφράξεις των εποχικών λιμνίων (3170 *).

  5. Κατασκευή ξύλινων πληροφοριακών περιπτέρων  σε κατάλληλες θέσεις στις εισόδους και εντός των προστατευόμενων περιοχών. Τα περίπτερα θα αποτελούνται από ένα ξύλινο κιόσκι, ξύλινα καθίσματα, και μια πινακίδα με πληροφορίες για το έργο και τις περιοχές Natura 2000, χάρτες της περιοχής που θα απεικονίζουν τους βιοτόπους και τα μονοπάτια, και εικόνες. Τέσσερα περίπτερα θα κατασκευαστούν στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και άλλα τέσσερα στο Καλλίδρομο.

  6. Επισκευή και αναμόρφωση του δικτύου των περίπου 40 χλμ υπάρχοντων οδοιπορικών μονοπατιών στην Οίτη και το Καλλίδρομο. Τα μονοπάτια θα καθαριστούν, θα επισκευαστούν και θα οριοθετηθούν και σημαδοτηθούν σωστά. Θα προστεθούν σκαλοπάτια και κιγκλιδώματα όπου κριθεί απαραίτητο. Πινακίδες με πληροφορίες για το έργο και τις περιοχές Natura 2000 θα τοποθετηθούν στην αρχή και στο τέλος της κάθε διαδρομής.

  7.  Η τελική επιλογή των μονοπατιών θα γίνει σύμφωνα με την δράση Α.8.  Ενδεικτικές διαδρομές/μονοπάτια είναι:

  • Εθνικός Δρυμός Οίτης: Υπάτη χωριό- ΕΟΣ Καταφύγιο- κορυφή Γρέβενο και κυκλική διαδρομή πίσω στο ΕΟΣ Καταφύγιο – κορυφή Τράπεζα .

  • Όρος Καλλίδρομο: Ανάβρα χωριό- εκκλησία Παναγιά-σταυροδρόμι για λίμνη Σουβάλα, Μεντενίτσα χωριό σταυροδρόμι για λίμνη Σουβάλα, Μεντενίτσα χωριό-χαράδρα Κλεισούρα- βοσκότοπος Ισόματα-Τιθρόνιο χωριό.

  1. Θα δημιουργηθούν χώροι κατασκήνωσης σε δύο κατάλληλες τοποθεσίες στον Εθνικό Δρυμό Οίτης και ακόμα δύο στο Καλλίδρομο, εκτός ορίων των περιοχών στόχν και στην περιφέρεια των περιοχών Natura 2000. Τα κάμπινγκ θα είναι εξοπλισμένα με ασφαλείς εστίες για φωτιά, φορητές τουαλέτες και τρεχούμενο νερό.  Επιπλέον, σε κάθε χώρο θα τοποθετηθεί μια πινακίδα με πληροφορίες για το έργο και τις περιοχές NATURA 2000

  2. Θα δημιουργηθούν δύο χώροι αναψυχής  σε κατάλληλες θέσεις στο Καλλίδρομο, εκτός των  οικοτόπων στόχων και εντός της περιοχής ελεγχόμενης πρόσβασης. Οι χώροι αυτοί θα είναι εξοπλισμένοι με ασφαλείς εστίες για φωτιά, και ξύλινα παγκάκια.

  3. Τα απορρίματα θα απομακρύνονται από τις περιοχές των εποχικών λιμνίων (3170 *) και τα ορεινά λιβάδια (6210 *, 6230 *) και θα μεταφέρονται σε Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμάτων (ΧΥΤΑ). Η απομάκρυνση θα γίνεται με ελαφρύ εξοπλισμό ή με το χέρι, για την αποφυγή τυχόν ζημιών στους οικότοπους στόχους του έργου. Η απομάκρυνση των σκουπιδιών θα γίνει άπαξ κατά το πρώτο έτος του έργου. Εθελοντικές ομάδες και τοπικές ΜΚΟ μπορούν να βοηθήσουν στην απομάκρυνση τους. Στη συνέχεια, η παρακολούθηση, η συλλογήκαι η αποκομιδή απορριμάτων θα γίνεται από τ Δήμο Λαμιαίων, με ίδιους πόρους, ανάλογα με τις ανάγκες.

  4. Σε κάθε χώρο στάθμευσης θα τοποθετηθούν δύο κάδοι απορριμμάτων με καπάκι. Οι υπάρχοντες κάδοι απορριμμάτων στην περιοχή θα αφαιρεθούν.

beneficiary responsible for implementation: 
Καλλίδρομο: Ο λόφος του κάστρου της Μενδενίτσας με την κορυφή Ελαφοβούνι στο βάθος. (Φωτο: Γιώργος Πολίτης)

Σκοπός της δράσης αυτής είναι να προσδιοριστεί και να περιγραφεί η διακυβέρνηση και το νομικό καθεστώς των περιοχών Natura 2000 με κωδικό GR244004 και GR244006. Η δράση θα ξεκινήσει με την έναρξη του έργου. 

Ως "διακυβέρνηση" ορίζεται η αλληλεπίδραση μεταξύ των διεργασιών, δομών και παραδόσεων που καθορίζουν πώς ασκείται η εξουσία και οι υποχρεώσεις της, πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις, και πώς τα ενδιαφερόμενα μέρη συμμετέχουν σε αυτές τις αποφάσεις. Αυτό θα καθοριστεί με:
  1. Ημι-δομημένες συνεντεύξεις των ενδιαφερομένων μερών, συμπεριλαμβανομένων των βασικών φορέων και ατόμων στη διοίκηση, όπως θα προσδιοριστούν από τη δράση Α.11 και κατά τη διάρκεια της πρώτης συνεδρίασης της Επιτροπής των Ενδιαφερομένων Μερών (δράση F.2);
  2. Ανεπίσημες συνεντεύξεις στην περιοχή
  3. Έρευνα στην τοπική κοινωνία (δράση A.11).
Τα αποτελέσματα θα αναλυθούν και θα περιγραφεί και αξιολογηθεί η δομή της διακυβέρνησης.
 
Το νομικό καθεστώς θα καθοριστεί με μελέτη της υπάρχουσας κοινοτικής και εθνικής νομοθεσίας και πολιτικών που επηρεάζουν τη διατήρηση των οικοτόπων και των ειδών στόχων. Η μελέτη θα περιλαμβάνει έρευνα της διοικητικής δομής και του θεσμικού πλαισίου.
 
Οι παραπάνω ενέργειες θα περιλαμβάνουν προτάσεις που θα στηρίξουν τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις προστασίας και θα ενσωματωθούν στις προτάσεις για την μετά-LIFE διαχείριση (δράση F.4). Επιπλέον, τα αποτελέσματά τους θα συμβάλουν στο θέμα των ειδικών νομοθετικών ρυθμίσεων για τις περιοχές Natura 2000 της Οίτης και του Καλλιδρόμου (δράση C.10).

Σελίδες

Designed - Developed by stinpriza.org | Powered by Drupal
Τα περιεχόμενα του https://foropenforests.org, διανέμεται υπό την άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Ελλάδα